အားတင္းၾကစို႔ ညီမေလးရယ္

သူမတို႔ သားအမိ အိမ္ကို လာလည္မယ္ဆိုတုန္းက မထူးဆန္းခဲ့ေပမယ့္ သူမကိုေတြ႕ေတာ့ စိတ္မေကာင္းလည္းျဖစ္ တထူးတဆန္းနဲ႔ ခဏေတာ့ စိုက္ၾကည့္ေနခဲ့မိတာ အမွန္။ အရင္ဆို ဘယ္ေလာက္ပဲ ဒုကၡေတြေ၀ေနပါေစ တက္တက္ၾကြၾကြ နဲ႔ အျမဲျပံဳးေနတတ္တဲ့ ညီမ ၀မ္းကဲြေတာ္သူက ခုေတာ့ အေျပာင္းလဲၾကီး ေျပာင္းလဲသြားခဲ့ပါေရာလား။

တကယ္ေတာ့လည္း စိတ္က်ေရာဂါ စဲြကပ္တာ ခံရတာကို ခံစားရတာဟာ လြယ္ကူတဲ့ အေျခအေနတခု မဟုတ္ပါဘူး။ စိတ္က်တယ္ဆိုတဲ့ အေျခအေနမွာ အလြန္အမင္း စိ္တ္ဆင္းရဲတာနဲ႔ စိတ္ပ်က္တာေတြ ပါ၀င္ျပီး အသက္အရြယ္မေရြး ၿဖစ္ႏိုင္တဲ႔ အေျခအေန တစ္ခုပါပဲ။ တခ်ိဳ႕သူေတြမွာ စိတ္က်ဆင္းတာဟာ သူတို႕ဘ၀မွာ တစ္ခါ ႏွစ္ခါသာ ၾကံဳရေပမယ့္ တခ်ိဳ႕သူေတြမွာေတာ့ ထပ္ခါထပ္ခါ ျဖစ္တတ္တာကို ေတြ႔ရတတ္တယ္ မဟုတ္လား။ စိတ္က်ေရာဂါ ဟာ ေဆး၀ါးနဲ႔ စိတ္အေျခအေနကို တိုးတက္ ေကာင္းမြန္ေစတယ္ ဆိုေပမယ့္ လံုး၀ေပ်ာက္ကင္းဖို႔ဆိုတာ အခ်ိန္ အေတာ္ေလး ယူရတဲ့ ကိစၥပါ။ အဲဒါအျပင္ စိတ္က်ေရာဂါကုထံုးေဆးေတြရ့ဲ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ဳိးေတြ ရဲ့ ရန္ကလည္း ရွိေသးတာမို႔ ကာကြယ္ျခင္းက ကုသျခင္းထက္ ပိုထိေရာက္တယ္ ဆိုတဲ့ ေဆာင္ပုဒ္ကို က်မျပန္သတိရမိျပန္တယ္။

စိတ္က်ျခင္းနဲ႕ အဓိကပက္သက္ေနတဲ့ အခ်က္ကေတာ့ စိတ္ဖိစီးမႈလို႕ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ စိတ္ဖိစီးမႈကို အျမဲတေစ ခံစားရတဲ႔သူေတြမွာ စိတ္က်ဖို႔ရာ အခြင့္အလမ္း ပိုမ်ားပါတယ္။ စိတ္ဖိစီးမႈဟာ စိတ္က်ျခင္းကုိခံစားရတဲ႔ အခ်ိန္ကာလကို ၾကာျမင့္ေစျပီးေတာ့ စိတ္က်ျခင္းကို ဆိုးရြားေစပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စိတ္ဖိစီးမႈကို ေလ်ာ့က်ေစျခင္းဟာ စိတ္က်ျခင္းကို ကာကြယ္နိုင္ဖို႔ နဲ႔ လက္ရွိခံစားေနရတဲ့ စိတ္က်ျခင္းကို အခ်ိန္တိုေစဖို႔ ထိေရာက္တဲ့ အခ်က္တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။

စိတ္ဖိစီးမႈေၾကာင့္ ၿဖစ္ေပၚတတ္တဲ့ လကၡဏာေတြဟာ မထူးဆန္းလွေပမယ့္ လူတေယာက္ဟာ စိတ္ဖိစီးနိုင္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြျဖစ္တဲ့ လူမႈေရး၊ စီးပြားေရး၊ ပညာေရး စတဲ့အဆင္မေျပတာေတြ၊ အက်ပ္အတည္းရိုက္မႈ ေတြနဲ႕အတူ ေမာပန္းေနမယ္၊ အားအင္ကုန္ခမ္းမယ္၊ စိတ္တိုလြယ္မယ္၊ အာရံုစူးစိုက္လို႔လည္းမရဘူး၊ အိပ္မေပ်ာ္တာ ဒါမွမဟုတ္ အရမ္းကို အိပ္ခ်င္ေနတာ၊ ေခါင္းကိုက္တတ္တာ၊ အေၾကာင္း ျပခ်က္ မခိုင္လံုပဲအျမဲ စိုးရိမ္ပူပန္ေနတတ္တာ၊ ဆီး၀မ္း ေသြးေလမမွန္ေတာ့တာ၊ ဖ်ားနာလြယ္တာ စတာေတြပါ ပူးတဲြေနမယ္ဆိုရင္ စိတ္ဖိစီးမႈလို႕ေျပာဖို႕ အခြင့္အေရး အမ်ားၾကီး ရွိေနပါျပီ။

စိတ္ဖိစီးတာကို ေလ်ာ့က်ေစဖို႔ နည္းလမ္းအမ်ားၾကီးရွိတဲ့ အထဲကမွ လူအမ်ားနဲ့ သင့္ေတာ္တယ္ ထင္တဲ့အခ်က္ကေလးေတြ ကေတာ့

၁။ ေလ့က်င့္ခန္း

ေလ့က်င့္ခန္းမွန္မွန္ လုပ္ေပးပါ။ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္တဲ့အခ်ိန္မွာ ခႏၶာကိုယ္ထဲက endorphins ထြက္လာျပီး အဲဒီေဟာမုန္းေတြရဲ့ အက်ဳိးအာနိသင္က သင့္စိတ္ကုိ ခ်မ္းေျမ့ေစပါလိမ့္မယ္။

၂။ တိုးတိုးေဖာ္ေလးရွိေစခ်င္တယ္

ေႏြးေထြးတဲ့့ ေထြးဖက္မႈနဲ႔အတူ ေမတၱာယွက္တဲ့ အျပဳအမူတိုင္း ဟာ ဦးေဏွာက္မွ ေအာက္စီတိုစင္ oxytoxin ကို ထြက္ေစျပီး ေသြးေပါင္ကို ထိန္းေပးတဲ့အျပင္ စိတ္ဖိစီးမႈကိုလည္း က်ေစတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

စိတ္ထိခိုက္စရာ ေပၚလာတဲ့အခါ တေယာက္တည္း မေနဘဲ မိတ္ေဆြ ၊ ေဆြမ်ဳိးသားခ်င္းေတြ၊ သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ့စကားေျပာေပးပါ။ သူတို႔က ကၽြမ္းက်င္သူေတြလို မစြမ္းေဆာင္ ေပးနိုင္ေပမယ့္ ။ အတူ လုိက္ပါ ခံစားေပးျခင္း အားျဖင့္ စိတ္ဖိစီးမႈေတြကို သက္သာေစ ပါလိမ့္မယ္။

၃။ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါးေပါ့

တစ္မိနစ္ေလာက္ ရယ္ေမာနိုင္္တာဟာ ၁၅ မိနစ္ေလာက္ ကိုယ္လက္ လႈပ္ရွားေလ့က်င့္ခန္း လုပ္တာ ဒါမွမဟုတ္ ဆယ္မိနစ္ေလာက္ စက္ဘီးစီးက်င့္တာနဲ႔ တူပါတယ္။ ရယ္ေမာျခင္းေၾကာင့္ ေသြးေပါင္ ေကာင္းေစျပီး စိတ္ဖိစီးမႈကို ေလ်ာ့ေစတဲ့အျပင္ ကိုယ္ခံအားကိုလည္း ေကာင္းေစပါတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ရယ္ေမာစရာ အနည္းငယ္ကေလးကေတာင္ စိတ္ဖိစီးတဲ့အခါ ထြက္လာတတ္တဲ့ ေဟာ္မုန္းေတြျဖစ္တဲ့ dopac, cortisol and epinephrine ေလ်ာ့က်ေစလို႔ပါ။ ဒါေၾကာင့္ စိတ္ဖိစီးမႈေတြ မ်ားေနတဲ့ အခ်ိန္ေတြမွာ ေပ်ာ္ရႊင္စရာ ရုပ္ရွင္ကားကေလးေတြၾကည့္တာ ဒါမွ မဟုတ္ ရယ္စရာေျပာတတ္တဲ့ သူငယ္ခ်င္းနဲ႔ စကားေျပာျပီး လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ရယ္ေမာ ပစ္လိုက္တာဟာ စိတ္ဖိစီးမႈကို ေလ်ာ့က်ေစမွာ အမွန္ပါပဲ။

၄။ သင္နွင့္အစားအေသာက္

စိတ္ဖိစီးမႈကို ခံစားေနရခ်ိန္မွာ ေပါ့ေပါ့ပါးပါး အစာေလးေတြကို စားသံုးတာ ပိုသင့္ေလ်ာ္ပါ လိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ စိတ္ဖိစီးေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ဒီအစာေလးမ်ား စားလိုက္ရင္ ပိုမ်ား “၀” လာမလားဆိုတဲ့ စိတ္က စိုးစိတ္ေတြကို ပိုေစတဲ့အျပင္ ပိုဆာေလာင္ေစပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေရဓတ္နဲ႔ အမွ်င္ဓတ္မ်ာမ်ားပါတဲ့ သစ္သီးေတြကို မ်ားမ်ားစားေပးတာဟာ ၀မ္းျပည့္ေစတဲ့အျပင္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ တက္မွာလည္း မေၾကာက္ရ ကိုယ့္ကိုကိုယ္လည္း အျပစ္တင္စရာ မလိုေတာ့ဘူးေပါ့။

caffine ဟာ စိတ္ဖိစီးမႈ ပိုမိုျဖစ္ပြား ေစတတ္တာမို႕ caffine စားသံုးမႈကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးပါ။ ေခ်ာကလက္မွာ caffine ဓတ္ပါတယ္ ဆိုေပမယ့္ နဲနဲနဲ႔ ခ်င့္ခ်ိန္စားမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အက်ဳိးထူးေတြ ခံစားရမွာပါ။ Dark chocolate မွာ antioxidant အေတာ္မ်ားမ်ား ပါ၀င္တာမို႔ နွလံုးေရာဂါ နဲ႔ ေသြးတိုးေရာဂါကို အတန္အသင့္ကာကြယ္ေပးျပီး စိတ္ဖိစီးမႈကိုလည္း ေလ်ာ့ပါးေစပါတယ္။

ၾကက္သြန္ျဖဴထဲမွာပါတဲ့ organosulfur allicin ဟာ ခႏၶာကိုယ္က hydrogen sulfide ေတြကို ထြက္ေစျပီး ေသြးေက်ာေတြကို က်ယ္ေစကာ ေသြးေလွ်ာက္နႈန္းကို ေကာင္းေစတာမုိ႔ နွလံုး ကို အားေကာင္းေစျပီး စိတ္ဖိစီးမႈကို က်ေစပါတယ္။

စိတ္က်ေရာဂါနဲ႕ ႏွလံုးေသြးေၾကာ ေရာဂါေတြကို (Omega 3 fatty acid) ဆိုတဲ့ ဓာတ္တစ္မ်ိဳးပါ၀င္မႈနည္းတဲ့ အစားအစာ စားသံုးသူေတြမွာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ Omega 3 fatty acid ကို စားသံုးနိုင္ပါတယ္။

၅။နားနားေနေနေပ့ါ

စိတ္ကို အနားရေစမယ့္ အလုပ္ကေလးေတြျဖစ္တဲ့ ေရေႏြးေႏြးကေလးနဲ့ ေရခ်ိဳးတာ၊ ဂိမ္းေဆာ့တာ ၊ ႏွစ္သက္တဲ့ ေပါ့ေပါ့ပါးပါး စာအုပ္ကေလးေတြ ဖတ္တာေတြဟာ လက္ရွိခံစားေနရတဲ့ စိတ္ဖိစီးမႈေတြကို အတိုင္းအတာ တခု၊ အခ်ိန္တခုအထိ ေမ့ထား ေစပါလိမ့္မယ္။

ပန္းပ်ဳိးတဲ့ လက္ေတြဟာ စိတ္တည္ျငိမ္ဖို႔ အခြင့္အေရးပိုမ်ားတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သစ္ပင္ပန္းပင္ စိုက္ပ်ဳိးျပီး စိတ္ဖိစီးမႈေလွ်ာ့ခ်တာဟာလည္း ေကာင္းတဲ့ လုပ္ရပ္ တစ္ခုျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

၆။ ႏွိပ္နယ္ေပးတဲ့အခါ

နည္းစနစ္က်နတဲ့ ႏွိပ္နယ္မႈကို ခံယူျခင္းဟာလည္း စိတ္ဖိစီးမႈ ကို ေလ်ာ့က်ေစပါလိမ့္မယ္။ လက္ညိဳးနဲ႔ လက္မၾကားက hoku လို႔ေခၚတဲ့ ေနရာကို နွိပ္နယ္ေပးျခင္းဟာလည္း စိတ္ဖိစီးတာကို ၃၉ % ခန္႔ ေလ်ာ့က်ေစတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

၇။ ျပင္ဆင္ခ်က္ကေလးမ်ား

စိတ္ပူပန္ျခင္းဟာ ဘာကိုမွျပီးေျမာက္ေစမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္စိတ္ပူပန္ ေနမဲ့အစား ေရွ႕ကိုဘာဆက္လုပ္ရမယ္ဆိုတာ စဥ္းစားပါ၊ ကိုယ္စိုးရိမ္တဲ့ ကိစၥအတြက္ ကၽြမ္းက်င္ တတ္သိတဲ့သူေတြနဲ့ တိုင္ပင္ပါ ။ အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြက စိတ္ဖိစီးမႈဒဏ္မွ ေက်ာ္လႊားေစပါလိမ့္မယ္။

၈။ စကားမ်ားနဲ႔ အားယူပါ။

မျဖစ္နိုင္ဘူးဆိုတဲ့ အေတြးအေခၚေတြကို ၿပင္ျပီးေတာ့ ၾကိဳးစားၾကည့္မယ္ဆိုတဲ့ စိတ္ထားနဲ႔ တစ္ေန႔တာ ကို ၿဖတ္ေက်ာ္ျခင္းဟာ စိတ္ဖိစီးမႈကို ေလ်ာ့က်ေစသလို ကိုယ္မလုပ္နိုင္တဲ့ ကိစၥေတြကို အားနာပါးနာနဲ႔ လက္ခံေနမဲ့အစား မလုပ္နိုင္ေၾကာင္း ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေျပာျပျခင္းဟာလည္း စိတ္ဖိစီးမႈကို နည္းေစမွာပါ။

၉။ ျငိမ္းခ်မ္းရာတခုမွာ

ဘယ္လိုပဲ စိတ္ဖိစည္းမႈေတြၾကံဳရ ၾကံဳရ တရားအားထုတ္ျခင္းဟာ ေရရွည္မွာ ၿငိမ္းခ်မ္းတဲ့ ဘ၀တခုဆီကို ေဆာင္ယူေပးတတ္တာမို႔ မိမိကိုးကြယ္တဲ့ ဘာသာအလိုက္ ဘာသာေရး လုပ္ေပးနိုင္ပါတယ္။

၁၀။ ရႈပ္ရႈပ္ေထြးေထြးေလးေတြ

Eric Abrahamson နဲ႔ David H. Freedman ရဲ့ ေတြ႕ရွိခ်က္အရေတာ့ အနည္းငယ္ရႈပ္ပြေနတဲ့ အခန္းဟာ စိတ္အစဥ္ကို ဆန္းသစ္ေစျပီး စိတ္ဖိစီးမႈကို ေလ်ာ့က်ေစတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။

၁၁။ ေျဖးေျဖးေပါ့။

စိတ္ဖိစီးတဲ့သူေတြမွာ စကားေျပာတဲ့အခါ ခါတိုင္းထက္ပိုျပီး ျမန္ျမန္နဲ႔ေလာေလာ ေျပာတတ္တာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ စကားေျဖးေျဖးေျပာတာဟာ စိတ္ပူပန္မႈ နည္းေစျပီး စိတ္ဖိစီးေနတဲ့ အေျခအေနကို သက္သာေစတာမို႔ ၾကိဳးစားၾကည့္နိုင္ပါတယ္။

၁၂။ အလွအပေလးမ်ား

စိတ္ဖိစီးေနတဲ့အခ်ိန္မွာ အလွအပေရးရာ နဲ႔ စတိုင္က်က် ၿပင္ဆင္ ေပးျခင္းဟာ အေတာ္ေလး အက်ဳိးရွိတဲ့ ကိစၥပါ။ ဒါေၾကာင့္ စိတ္ဖိစီးေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ဆံပင္ညွပ္တာ ဒါမွမဟုတ္ ဆံပင္ပံုစံေျပာင္းတာ၊ မိန္းကေလးဆိုရင္ေတာ့ ႏႈတ္ခမ္းနီဆိုး၊ မ်က္ေတာင္ေကာ့ ၊ လည္ဆဲြ နားကပ္ ၀တ္တာ စတဲ့ အေသးအမႊားေလးေတြ က စိတ္ကို ၾကည္လင္ေစတာမို႔ အိမ္ေနရင္းေတာင္ ျပင္ျပင္ဆင္ဆင္ေလး ေနဖို႔လိုျပီေပါ့…

…………………………………………………………………………………………………..

အခုလည္း ကၽြန္မညီမေလးကို တတ္နိုင္သေလာက္ ကူညီေဖးမ ေပးဖို႔ ကၽြန္မ ၾကိဳးစားရဦးမွာပါ။ ေနာက္တစ္ပတ္ထဲ ေျပာင္းလာမဲ့ သူတို႔မိသားစုအတြက္ အခန္းရွင္းေပးရင္း စာတိုေပစ ေလးေတြကိုဖတ္မိရာက သူမရဲ့ ပံုရိပ္ေတြေပၚလာျပန္တယ္။ ရွင္သန္ရတဲ့ ဘ၀မွာ ခ်စ္ျမတ္ႏိုးတဲ့ သူကို လက္လႊတ္ဆံုးရႈံးရလို႔၊ အလုပ္အကိုင္ မေအာင္ျမင္လို႔ ၊ အမိေျမရဲ့အေ၀း တစိမ္းေတြရဲ့အလည္မွာမုိ႔၊ အမိေျမမွာ အဆင္မေျပလို႔ စတာေတြ နဲ႔ စိတ္ဖိစီးစရာေတြ ရွိတာပဲေလ။ တစ္ဘ၀လံုး အားမေလွ်ာ့ခဲ့သမွ် ဒီတစ္ေခါက္ မွ အရံႈးေပးလိုက္ေတာ့မွာလား ။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ အဲဒီ အိပ္မက္ဆိုးၾကီးထဲက ရုန္းထြက္နိုင္ဖို႔ အားတင္းၾကရေအာင္လား ညီမေလးရယ္… ။

စာဖတ္ပရိတ္သတ္အား ခ်စ္ခင္ေလးစားလွ်က္

မြန္းသက္ပန္ (ေဆး ၁)

မွီျငမ္းနွင့္ ေကာက္နႈတ္ခ်က္

၁။ Omega 3 fatty acid ရဲ႕ ေကာင္းက်ိဳးမ်ားႏွင့္ စိတ္က်ျခင္း၊ ရဲ၀င့္ဦး (ဇီ၀ကမၼေဗဒ)၊ သံလြင္အိပ္မက္အင္တာနက္မဂၢဇင္း။ အတဲြ (၄) အမွတ္ (၁) ၂၀၁၀ ဧျပီလ။
၂။ Stressful condition၊ မြန္းသက္ပန္ (ေဆး ၁) ၊ Public health in Myanmar blog၊ ၂၀၀၇ ခုနွစ္ ေအာက္တိုဘာလ ။
၃။ Surprising ways to instantly lower stress ၊ Marlo Sollitto၊ ၂၀၁၁ ခုနွစ္ စက္တင္ဘာလ
၄။ 8 Fun Green Ways to Manage Stress ၊ Laurel House ၂၀၀၉ ခုနွစ္ ဇူလိုင္လ။

ေရႊေဒါင္းေတာင္ အြန္လိုင္းဂ်ာနယ္
ေအာက္တိုဘာ ၇ ရက္ ၂၀၁၁

ဆက္ဖတ္ရန္...

မူလသုိ႔...

အာဖရိကေရာက္ တတိယေျမာက္ေျခရာ

အာဖရိက စံေတာ္ခ်ိန္ မနက္ ၇နာရီ မိနစ္ ၃၀ပါ။

(တတိယေျမာက္ေျခရာကို မလွမ္းခင္ ကၽြန္မရဲ့ ဒီပို႔စ္ေလးကို ဗလာအတိုင္းပဲ ထားထားခ်င္ပါတယ္။ ကၽြန္မရဲ့ ဒီနွစ္ေမြးေန႔ေလးကို ကၽြန္မမြန္းသက္ပန္ရဲ့ စာဖတ္သူေတြနဲ႔ အရင္ ျဖည့္ခ်င္လို႔ပါ။ )

ေလးစားခ်စ္ခင္လွ်က္
မြန္းသက္ပန္ (ေဆး ၁)

ဆက္ဖတ္ရန္...

မူလသုိ႔...

တဲြလက္ျမဲခ်င္တယ္ ကို

ခ်စ္ရက္ရွည္ ၾကာခဲ့ျပီးကာမွ

ေ၀းၾကဖို႔ ေၾကာင္းဖန္လာျပီဆို

ေမတၱာရည္ ပ်ယ္ စ ျပဳ သူလို႔

စဲြခ်က္တင္ မဆိုခ်င္သလို

အမုန္းစကားလည္း မၾကားလိုပါ ကို… ျပံဳးရခက္ ဘ၀ကခပ္မွိန္မွိန္မို႔

ႏႈတ္ဆိတ္လို႔ ေၾကကဲြရင္း

ေတာင္ျပာတန္းစီက လြမ္းျမဲလြမ္းလွည့္မယ္

တကယ္ဆို …

တဲြလက္ေတြျမဲခ်င္ခဲ့တယ္ ကို…


မြန္းသက္ပန္ (ေဆး ၁)
ေရႊေဒါင္းေတာင္ အြန္လိုင္းဂ်ာနယ္
စက္တင္ဘာ ၁၆ ၊ ၂၀၁၁ ခုနွစ္

ဆက္ဖတ္ရန္...

မူလသုိ႔...

ေမြးစား အေမ

“Pronto… ciao mamma… ”

မၾကားခ်င္ေပမယ့္ ညစဥ္ ၾကားေနက် အသံမ်ားမို႔ သူမ နားႏွစ္ဖက္ကို ေခါင္းအံုး ႏွစ္လံုးၾကား ညွပ္ခါ အိပ္ေပ်ာ္ဖို႔ ၾကိဳးစားရင္း မ်က္ရည္မ်ားသာ တေဖ်ာက္ေဖ်ာက္ က်ေနမိသည္။ နွစ္စဥ္ အိမ္ျပန္ဖို႔ မဆိုထားႏွင့္ တစ္လ တစ္ခါ အေမ့ဆီ ဖုန္းေခၚဖို႔ေတာင္ ခက္ခဲလွသည့္ သူမ၏ လုပ္အားေပး ဆရာ၀န္ဘ၀က တျခားႏိုင္ငံမွ လုပ္အားေပးလာသူ ဆရာ၀န္ေတြဘ၀ႏွင့္ အကြာၾကီး ကြာျခားလွသည္။

နင့္အေမကို skype ကေန ဖုန္းေခၚခိုင္းပါလားလို႔ ေျပာလာသည့္ အီတလီလူမ်ဳိး သူငယ္ခ်င္း ဆရာ၀န္မကို သူမတို႔ ေက်းလက္က လွ်ပ္စစ္မီးအေၾကာင္း၊ ရိုးအလွေသာ အေမ့အေၾကာင္း ရွင္းျပလည္း နားမလည္ႏိုင္မွာမို႔ မေျပာျဖစ္ခဲ့တာလည္း အမွန္။ ညစဥ္ အီတလီမွ အေမျဖစ္သူႏင့္ စကားအျပန္အလွန္ ေျပာတတ္သည့္တိုင္ ပိတ္ရက္ေတြတုိုင္း အိမ္ကို လြမ္းလို႔ငိုတတ္သည့္ သူငယ္ခ်င္းမအား နွစ္သိမ့္ေပမယ့္ သူမရင္မွ ဒါဏ္ရာမ်ားကိုေတာ့ မဖြင့္ဟလိုေတာ့ပါေလ။
…………………………………….

အေမ..သူမအား ျပံဳးျပေနဟန္ရွိသည့္ အေမ့မ်က္နွာက ၀ိုးတ၀ါး။
အေမ..
သူမအေမ့ေနာက္ကို ေျပးလို္က္ခဲ့ေပမယ့္ ေက်ာခိုင္းကာ ထြက္ခြာသြားခဲ့သည့္ အေမက သူမႏွင့္ အေတာ္ကို အလွမ္းေ၀းလို႔ ေနသည္။
အားယူကာ အေမ့မ်က္နွာကို ျမင္ရဖို႔ ၾကိဳးစားေနခိုက္ တစံုတခုက ဦးေခါင္းကို ျဖတ္ရိုက္လိုက္တာမို႔....
အားးးးး
ေခါင္းတစ္ခုလံုး နာက်င္မႈတို႔နဲ့ အတူ တစ တစ ေ၀းလို႔သြားသည့္ အေမ့ကိုလွမ္းၾကည့္ရင္း သူမရင္တို႔လည္း မြန္းက်ပ္လြန္းလွသည္။
“ဟင့္… ဟင့္”
“မီးမီးငယ္ … မီးမီးငယ္ .. ခက္တာပဲ YOU အိမ္ကို အိပ္မက္မက္ျပန္ျပီ ထင္တယ္။ ”
သူမကိုယ္ကေလးကို လႈပ္ခါရင္းႏိႈးလာေသာ အခန္းေဖာ္သူငယ္ခ်င္း အနီတာ့ အသံေၾကာင့္ မ်က္ရည္မ်ားနွင့္ သူမႏြမ္းနယ္စြာ နိုးျဖစ္ခဲ့သည္။
“နင္သိပ္ အိမ္ျပန္ခ်င္ေနသလားဟင္.. ဒါဆိုလည္း ေဆးရံုအုပ္ကို ေျပာျပီး အိမ္ျပန္လည္ေခ်ေလ။ နင့္အလုပ္ေတြ ငါကူလုပ္ထားေပးပါမယ္။ ”
အနီတာ့ စကားမ်ားက ၾကားတစ္ခ်က္မၾကားတစ္ခ်က္နွင့္ ကုတင္ေဘးမွ သူမ ပါ၀င္ခြင့္ မရခဲ့ေသာ အေမတု႔ိ မိသားစု ဓါတ္ပံုကေလးကိုသာ စိုက္ၾကည့္ေနမိသည္ ။
မိသားစု…
ထိုစကားစုက သူမဘ၀အတြက္ တကယ့္ကို တစ္ေထာင့္တစ္ည ပံုျပင္စာအုပ္လို တျမတ္တႏိုး ရွိခဲ့သည့္အရာ။ ေန႔သစ္တစ္ခုကို ျဖတ္သန္းမိတိုင္း စာမ်က္ႏွာသစ္ တစ္ခုကို ဖတ္ရသလို မရိုးႏိုင္သည့္ အေၾကာင္းအရာမ်ားႏွင့္ ေႏြးေထြးမႈကို ေပးႏိုင္သည္ဟု ယံုၾကည္ခဲ့သည့္ အရာ။ တကယ္တမ္းဘ၀မွာ မိသားစုတစ္စုကို မဆိုထားႏွင့္ အေမအရင္း တစ္ေယာက္ကိုေတာင္မွ မပိုင္ဆိုင္ႏိုင္ခဲ့ျခင္းကို ႏွစ္ႏွစ္ဆယ္ေက်ာ္ၾကာ အေမ့သမီးအျဖစ္ ခံယူျပီးကာမွ သိခဲ့ရသည့္ အဲဒီစိတၱဇတို႔က ဒီေန႔အထိ ရွင္သန္ေနဆဲ။
ခဲြခြာခါနီး ကန္ေတာ့ျဖစ္ခ်ိန္ အေမြစားအေမြခံ စာခ်ဳပ္ကို လက္က ကိုင္ရင္း မ်က္ရည္စက္လက္ႏွင့္ အေမ့မ်က္ႏွာကို ျမင္ေယာင္မိေတာ့ သူမ မ်က္ရည္က်မိ ျပန္သည္။
အခ်ိန္မေရြး တံခါးဖြင့္ထားပါတယ္ သမီးရယ္လို႔ ငိုသံပါႏွင့္ ဆိုခဲ့သည့္ အေမ့ရင္ကို စုံကန္ခဲ့တာ မဟုတ္ေပမယ့္ ဘာလို႔မ်ား သူမကို အေမညာခဲ့သလဲလို႔ ေစာတက တက္ခဲ့မိတာေတာ့ အမွန္။
“တိတ္.. တိတ္ မငိုနဲ႔ေတာ့ေနာ္.. ”
သူမ ရိႈက္ၾကီးတငင္ ငိုေနသည့္ၾကားမွ အနီတာ့ကို ေခါင္းညိတ္ ျပခဲ့ေသာ္လည္း ျဖစ္ႏိုင္မယ္ဆိုပါလွ်င္ ထပ္ခါတလဲလဲ မက္ေနမိသည့္ အိပ္မက္ထဲမွာေတာင္ အေမဆိုတာ ဘယ္သူလဲ မသိႏိုင္သည့္ ကာလေတြက လြတ္ေျမာက္ခ်င္လွသည္။ ေနာက္ျပီး အေမ့လက္ကို ဆဲြကိုင္ကာ တေလာကလံုးကို ဒါ ငါ့အေမပါလို႔ ၾကြား၀ါရင္း သူမ၏ သိမ္ငယ္စိတ္မ်ားကို အဆံုးသတ္ခ်င္လွသည္။
………………………………………………….

“ေဒါက္တာ မီးမီးငယ္… ေဒါက္တာ့ အေမကို ဧည့္ၾကိဳဌာနမွာ “အျမန္လာေတြ႔ပါ။ ”
“ေဒါက္တာမီးမီးငယ္ ေရာက္ရာ ဌာနကေန ဧည့္ၾကိဳဌာနကို အျမန္လာပါ။ ေဒါက္တာ့အေမ ေစာင့္ေနပါတယ္။ ”
အေမ…
ႏႈတ္ခမ္းသားမ်ား တုန္ခါလြန္းစြာ သူမရြတ္ဆိုရင္း ဧည့္ၾကိဳဌာနကို အေျပးကေလး လာခဲ့မိသည္။ မိုးဦးက် ဒီဇင္ဘာလ ရြႊံ႕ထူလွေသာ ေတာင္တန္းမ်ားၾကားက လမ္းၾကမ္းၾကမ္းကို အေမ ဘယ္လိုမ်ား ျဖတ္ခဲ့ပါလိမ့္။ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ေလဆိပ္ရွိရာ ျမိဳ႕ၾကီးျပၾကီးမွ ႏွစ္ရက္ ခရီးလာရသည့္ အာဖရိကတိုက္၏ ေတာအုပ္အလည္မွ ဒီေဆးရံုကေလး ရွိရာေနရာကို စစ္ကိုင္းတိုင္း အစြန္အဖ်ားရွိ ရြာက တဖ၀ါးမွ မခြာဖူးေသာ အေမတစ္ေယာက္ ဘယ္လိုေရာက္ေအာင္ လာခဲ့ပါလိမ့္။
လာမယ္ဆိုလည္း မီးမီး လာၾကိဳမွာေပါ့ အေမရယ္။ အဲဒီ ပင္ပန္းလြန္းတယ္လို႔ သူမ ညည္းညဴတတ္တဲ့ ႏွစ္ရက္ ခရီးကို အေမနဲ႔အတူ ျဖဳန္းခ်င္တာေပါ့… အေမ..။
“Ronaldo ဆရာမအေမ ေစာင့္ေနတယ္ဆို. ”
“ဟုတ္တယ္။ ဆရာမ ဟိုဘက္ နားေနခန္းမွာပါ ။ ”
ဧည့္ၾကိဳဌာနမွ ေကာင္ကေလးက သူမကို စကားျပန္ေျပာကာ သူ႔အလုပ္သူ ဆက္လုပ္ေနတာမို႔ စကားေၾကာ မရွည္ေတာ့ဘဲ နားေနခန္းဆီသို႔သာ အေျပးကေလး လွမ္းလာခဲ့ လိုက္သည္။
အေမ..
ဧည့္ၾကိဳဌာနတစ္ခုလံုး ႏွံ႕ေအာင္ ရွာခဲ့ေပမယ့္ အေမႏွင့္တူေသာ ရုပ္ရည္ဆိုလို႔ တစ္ေယာက္မွ မေတြ႕။ ႏွစ္ႏွစ္ဆယ္ေက်ာ္တိုင္ သူမရင္းႏွီးခဲ့ေသာ အေမ့ရုပ္ရည္က ခုေတာ့ အိပ္မက္ထဲက အေမ့ရုပ္ရည္လို ၀ိုးတ၀ါး ႏိုင္လွသည္။
အေမ..
သူမဘယ္လိုမွ ရွာမေတြ႕သည့္အဆံုး စိတ္ေလွ်ာ့ကာ လူနာေဆာင္ရွိရာဘက္သို႔ လွမ္းလာလိုက္ေတာ့
“သမီး… အေမ့ကိုေတာင္ မမွတ္မိေတာ့ဘူးလား သမီးရယ္။ ”
နားယဥ္ေနသည့္ အသံတခ်ဳိ႕က သူမကို က်င္စက္ႏွင့္ တို႔လိုက္သလို ခံစားလိုက္ရတာမို႔ အသံလာရာဆီသို႔ လွည့္ၾကည့္လိုက္ေတာ့
“အေမ… အေမ ဘယ္လိုလုပ္ ဒီကို ေရာက္လာတာလဲ။ ”
သူမအေမးမ်ားစြာ ၾကားမွာ မ၀ံ့မရဲအျပံဳးမ်ားႏွင့္ သူမကို ေျခဆံုးေခါငး္ဆံုး ၾကည့္ေနေသာ အေမ့ကို အနားမွ ကုလားထိုင္တစ္ခုမွာ ေနရာေပးရင္း
“ေျပာပါဦးအေမရယ္ … ရြာကေန ဒီေဆးရံုေရာက္ေအာင္ ဘယ္လုိလာခဲ့သလဲ။ ” အေမ ငယ္ေတာ့တာလည္း မဟုတ္ေတာ့ဘူးေနာ္။ လာမယ္ဆိုလည္း သမီးကို ဖုန္းေလးဘာေလး ၾကိဳဆက္ေရာေပါ့ အေမရယ္လို႔ မခ်ိတင္ကဲဆိုမိေတာ့”
“ေျခလ်င္ေပါ့ သမီးရယ္…”
“ဒီလမ္းကို အေမငယ္ငယ္တုန္းက တစ္ခါ ေလွ်ာက္ခဲ့ဖူးပါတယ္။ မနက္ေစာေစာ ေနမထြက္ခင္ စေလွ်ာက္တဲ့အခါ ေနလည္ထမင္းစားခ်ိန္ မတိုင္ခင္ ေရာက္ခဲ့သေပါ့ ခုေတာ့လည္း ဇရာေလး ရလာေတာ့ အခ်ိန္နည္းနည္း ယူရတာေပါ့။
ရြာမွာ ဂိတ္ဆံုးတဲ့ လိုင္းကားက ဒရိုင္ဘာကို ေမးတိုင္း ဆရာမေလး ေန႕တိုင္းအလုပ္ရႈပ္တယ္လို႔ အေမ႔ကို ေျပာတတ္လို႔ အေမ သမီးဆီကို ဖုန္းၾကိဳမဆက္ ျဖစ္ေတာ့တာပါ။ ခုလာတာကလည္း သမီးကို လြမ္းတာရယ္။ သစ္ေတာ္သီးေတြ မွည့္ခ်ိန္မို႔ သမီးစားဖို႔ ေပးခ်င္တာရယ္ပါ။ ”
“ဘယ္လိုအေမ.. ဒီေလာက္ရႊ႔႕ံထူတဲ့လမ္းကို သစ္ေတာ္သီးေတြပါ အေမကုိယ္တိုင္ သယ္လာေသးတယ္ ဟုတ္လား။ ”
အေမေျပာသည့္ စကားမ်ားကို နားေထာင္ရင္း သူမမ်က္ရည္မ်ား ေ၀့၀ဲလာျပန္သည္။
အေမရယ္ …
မေမွ်ာ္လင့္ဘဲ သူမဆီ ေရာက္လာခဲ့သည့္ အေမလို႔ သူမ ေခၚျဖစ္ခဲ့သည့္ အသက္ခုႏွစ္ဆယ္ေက်ာ္ ကပၸလီလူမ်ဳိး အေမအိုကေတာ့ သယ္လာသည့္ သစ္ေတာ္သီးအိတ္ ခပ္ၾကီးၾကီးကို တခ်က္လွမ္းၾကည့္ကာ ေခါင္းေပါင္းကို ေျဖျပီး ကုလားထိုင္ေနာက္ေက်ာကို မွီရင္း ေခတၱအနားယူ ေနျပန္သည္။ ဇရာႏွင့္ မလိုက္ဖက္လြန္းစြာ သန္မာလွေသာ အေမက တကယ္ေတာ့ သူမ ပထမဆံုး တာ၀န္က်ရာ ရြာကေလးမွ ေတာင္သူၾကီး တစ္ေယာက္သာ။ အေဖာ္မဲ့စြာ အာရွတိုက္တေနရာမွ လာခဲ့သူ သူမကို တနဂၤေႏြေန႔တိုင္း ဘုရား ေက်ာင္းတက္ဖို႔ ေျပာခဲ့သူ အေမအိုက သူမ ေနခဲ့ေသာ တိုက္အိမ္ကေလးရဲ့ မ်က္ေစာင္းထိုးမွ လွ်ပ္စစ္မီးမရွိသည့္ တဲကေလးမွာ ေနရွာသူျဖစ္သည္။ မိုးေႏွာင္းကာလ သစ္ေတာ္သီးမ်ား လိႈင္လိႈင္သီးခ်ိန္ အေမအို႔ျခံသုိ႔ သြားကာ သစ္ေတာ္သီးမ်ား ၀ယ္ဖို႔ ခြင့္ေတာင္းရင္းမွ သိခဲ့သူျဖစ္ေသာ အေမအိုက ျမန္မာျပည္ဆိုတာ ဘယ္နားေနသည္ မသိေသာ္လည္း ခ်မ္းေအးသည့္ ညမ်ားတြင္ သူမအား မီးဖိုကာ အေႏြးဓါတ္ ေပးခဲ့သူဆိုလည္း မမွား။
ဒါ အေမ့သမီးေလလို႔ ေဘးဘီမွ လူနာလာၾကည့္သည့္ ဧည့္သည္မ်ားကို ဂုဏ္ယူစြာ ေျပာေသာ အေမ့ကို သူမၾကင္နာစြာ ေထြးေပြ႕ကာ အင္း … ဒါဆရာမရဲ့ အေမပါလုိ႔ သူမကို္ယ္တိုင္ ဂုဏ္ယူစြာ ၀န္ခံျဖစ္ခဲ့သည္။
က်ယ္ေျပာျပီး အရိုင္းဆန္လွေသာ အာဖရိက တစ္ေနရာမွာ သူမတစ္ေယာက္တည္း အထီးက်န္ မဟုတ္ေၾကာင္း ေျပာလာေသာ အေမအိုေၾကာင့္ သူမ၏ စိတၱစတို႔ အတန္သင့္ ေျပေလ်ာ့လာတာကို သူမကိုယ္တိုင္လည္း အံ့ၾသေနမိသည္။ ေမြးစားသမီးလို႔ သူငယ္ခ်င္းမ်ားၾကားမွာ ေလွာင္ေျပာင္ ေျပာခံရတိုင္း ေၾကကဲြတတ္သူက ခုေတာ့ သူမေမြးစား အေမအတြက္ ေက်နပ္ေပ်ာ္ရႊင္ ေနမိတာဆိုတာကို မျငင္းဆန္ ႏိုင္ခဲ့ပါေလ။
ညေနေစာင္း အေမျပန္ေတာ့ ကားဂိတ္ထိ လိုက္ပို႔ျပီး အလုပ္ေတြနဲ႔မို႕ မၾကည့္ျဖစ္တာ ၾကာေသာ ေန၀င္ခ်ိန္ကို ေစာင့္ၾကည့္ဖို႔ ေဆးရံုေရွ႔က အုတ္ခံုကေလးမွာ ခဏထိုင္ရင္း သက္ေမာတစ္ခု ခ်မိျပန္သည္။
…
အခုအခ်ိန္အထိ အေမအရင္းကို မေတြ႕နိုင္ေသးသည့္ တေကာင္ၾကြက္ဘ၀ေပမယ့္ သူမကို ခ်စ္ေသာ ေမြးစားအေမမ်ား ရွိျခင္းအတြက္ ေက်နပ္ေနမိျခင္းေတြ နွင့္အတူ ရင္မွာ ေႏြးေထြးလို႔ ေနေသးသည္။ လကုန္လို႔ လုပ္အားေပးဆရာ၀န္ လခ ထုတ္တဲ့အခါ အိမ္လခ ေပးျပီးရင္ေတာ့ ေမြးရပ္ေျမမွ အေမ့ဆီကို ဖုန္းေခၚဖို႔ ၾကိဳးစားပါဦးမည္။ ဟုတ္ပါတယ္… ခုေလာက္ဆို အညာေျမတစ္ခုဆီမွ ေမြးစားအေမလည္း သူမဆီမွ သတင္းကို ေမွ်ာ္ေနရွာေရာ့မည္ေလ။
မြန္းသက္ပန္ (ေဆး - ၁)
သံလြင္အိပ္မက္ အြန္လိုင္း မဂၢဇင္း
အတဲြ (၅) အမွတ္ (၁) ၂၀၁၁ ဧျပီလ

ဆက္ဖတ္ရန္...

မူလသုိ႔...